Í þessum grunnáfanga eru grundvallarhugtök ritunar, bókmennta og málnotkunar tekin til skoðunar. Unnið er með tungumálið á fjölbreyttan hátt og áhersla lögð á skapandi og hagnýt skrif, málfar og aukinn orðaforða. Nemendur kynna sér margs konar málsnið og fjölbreytta nytjatexta, svo sem bókmenntir, dagblaða- og tímaritatexta, auk texta á netinu. Lesnar verða smásögur og horft á kvikmynd. Nemendur þjálfast í heimildaöflun og viðurkenndum vinnubrögðum við meðferð heimilda ásamt því að læra ýmislegt um frágang ritaðs máls á hinum ýmsu formum.
Þekkingarviðmið
Nemandi skal hafa öðlast þekkingu og skilning á:
- helstu hugtökum í ritgerðasmíð
- hugtökum í bókmenntafræði og bragfræði í umfjöllun um bókmenntir
- fjölbreyttum tegundum texta
- sérkennum ritmáls og talmáls
- grundvallarvinnubrögðum við skrif heimildaritgerða
- orðaforða sem nægir til að skilja og nota íslenskt nútímamál í ræðu og riti
Leikniviðmið
Nemandi skal hafa öðlast leikni í að:
- lesa sér til gagns og gamans mismunandi tegundir texta og fjalla um inntak þeirra
- kynna sér tiltekið efni og taka afstöðu til þess
- skrifa ritgerð þar sem hann beitir gagnrýninni hugsun og kemur skoðun sinni á framfæri á skýran og greinargóðan hátt
- afla upplýsinga eftir fjölbreyttum leiðum
- beita stafsetningarreglum í rituðu máli
- nota bókmenntahugtök þar sem við á
- nota viðeigandi hjálpargögn við frágang verkefna
- að skilja og nota algeng stílbrögð í tal- og ritmáli
- setja verkefni upp á ólíkan máta, m.a. miðla þeim með stafrænum hætti
- tjá kunnáttu sína á munnlegan og skriflegan hátt
Hæfniviðmið
Nemandi skal geta hagnýtt þá almennu þekkingu og leikni sem hann hefur aflað sér til að:
- taka gagnrýna afstöðu til mismunandi textategunda og færa rök fyrir máli sínu
- vinna að skapandi verkefnum í tengslum við námsefnið á ólíkum formum
- beita skýru og blæbrigðaríku máli í ræðu og riti
- vinna sjálfstætt og í samvinnu við aðra á gagnrýninn hátt
- túlka texta þótt merkingin sé ekki alltaf augljós
- tjá afstöðu sína og efasemdir um viðfangsefnið og komast að niðurstöðu
- miðla þekkingu sinni og hugmyndum með stafrænum hætti
Námsmat
Leiðsagnarmat þar sem vinna nemenda er metin jafnóðum allan námstímann. Til grundvallar matsins eru fjölbreytt verkefni úr ólíkum efnisþáttum.